Inżynier Jakości

Poniższa tabelka przedstawia egzamin spawacza. Co oznaczają kolejne pozycję wytłumaczymy w tym krótkim artykule.

I	II	III	IV	V	VI	VII	VIII	IX	X
EN 287-1	131	P	BW	1.4	V	T0.8	D150	H-L045	ss nb

Wyjaśnienie oznaczeń:

I.Norma według której odbył się egzamin:

· PN-EN 287-1:2007 Stal

· PN-EN 9606-2 Aluminium i stopy aluminium

· PN-EN 9606-3 Miedź i stopy miedzi

· PN-EN 9606-4 Nikiel i stopy niklu

· PN-EN 9606-5 Tytan i stopy tytanu, cyrkon i stopy cyrkonu

II. Numery odniesienia procesów spawania wg PN-EN ISO 4063 (najbardziej popularne metody spawania)

· 111 spawanie łukowe elektrodą otuloną MMA

· 114 spawanie łukowe samo osłonowym drutem proszkowym

· 121 spawanie łukiem krytym drutem elektrodowym

· 131 spawanie metodą MIG

· 135 spawanie metodą MAG

· 136 spawanie w osłonie gazu aktywnego drutem proszkowym

· 137 spawanie w osłonie gazu obojętnego drutem proszkowym

· 141 spawanie metodą TIG

· 15 spawanie plazmowe

· 311 spawanie acetylenowo-tlenowe

III. Rodzaje złącza egzaminacyjnego

· P blacha

· T rura

IV. Rodzaj spoiny

· BW spoina czołowa

· FW spoina pachwinowa

V. Grupy materiałowe wg. ISO/TR 15608

Grupa 1

· 1.1 Stale o minimalnej granicy plastyczności ReH ≤ 275 N/mm²

· 1.2 Stale o minimalnej granicy plastyczności 275 N/mm2 < ReH ≤ 360 N/mm²

· 1.3 Drobnoziarniste stale normalizowane o ReH > 360 N/mm²

· 1.4 Stale o podwyższonej odporności na korozję

· 2 Drobnoziarniste stale przerobione termo-mechanicznie i staliwa o minimalnej granicy plastyczności ReH > 360 N/mm²

· 3 Stale ulepszane cieplnie i utwardzane dyspersyjnie za wyjątkiem stali nierdzewiejących o ReH > 360 N/mm²

· 4 Stale Cr-Mo-(Ni) z niską zawartością wanadu, o zawartości Mo ≤ 0,7% i V ≤ 0,1%

· 5 Stale Cr-Mo bez zawartości wanadu i o zawartości C ≤ 0,35%

· 6 Stale Cr-Mo-(Ni) z dużą zawartością wanadu

· 7 Stale ferrytyczne, martenzytyczne lub utwardzane dyspersyjnie stale nierdzewiejące o zawartości C ≤ 0,35% i 10,5% ≤ Cr ≤ 30%

· 8 Stale austenityczne

· 9.1 Stale niklowe o zawartości Ni ≤ 3,0%

· 9.2 Stale niklowe o zawartości 3,0% < Ni ≤ 8,0%

· 9.3 Stale niklowe o zawartości 8,0% < Ni ≤ 10,0%

· 10 Nierdzewne stale austenityczno-ferrytyczne (stale Duplex)

· 11 Stale objęte grupą 1 oprócz zawartości 0,25% < C 0,5%

VI. Materiał dodatkowy

· nm bez materiału dodatkowego

· A otulina kwaśna

· B otul. zasadowa lub drut proszkowy zasadowy

· C otulina celulozowa

· M drut proszkowy z proszkiem metalicznym

· P drut proszkowy rutylowy - z szybko krzepnącym żużlem

· R otul. rutylowa lub drut proszkowy rutylowy - z wolno krzepnącym żużlem

· RA otulina rutylowo-kwaśna

· RB otulina rutylowo-zasadowa

· RC otulina rutylowo-celulozowa

· RR otulina rutylowa (grubootulona)

· S drut lity lub pręt

· V drut proszkowy rutylowy lub zasadowo/fluorkowy

· W drut proszkowy zasadowo/fluorkowy, z wolno krzepnącym żużlem

· Z druty proszkowe innego typu

· Y drut proszkowy zasadowo/fluorkowy, z szybko krzepnącym żużlem

VII. Grubość złącza egzaminacyjnego blachy lub ścianki rury t [mm]

· t - 8mm

VIII. Średnica zewnętrzna rury złącza egzaminacyjnego D [mm]

· D - 150mm

IX. Pozycje spawania wg PN-EN ISO 6947

· PA podolna

· PB poboczna

· PC naścienna

· PD okapowa

· PF pionowa, z dołu do góry

· PG pionowa, z góry na dół

· H-L045 Rura, Oś: pochylona; Spoina: z dołu do góry

· J-L045 Rura, Oś: pochylona; Spoina: z góry na dół

X. Sposób wykonania złącza egzaminacyjnego

· bs spawanie dwustronne

· ss spawanie jednostronne

· nb spawanie bez podkładki

· mb spawanie na podkładce

· sl spawanie jednościegowe (tylko dla spoin pachwinowych)

· ml spawanie wielościegowe (tylko dla spoin pachwinowych)

· rw spawanie techniką w prawo (tylko dla metody 311)

· lw spawanie techniką w lewo (tylko dla spoin pachwinowych)

Na podstawie normy:
PN-EN 29692 (PN-ISO 9692) Spawanie łukowe elektrodami otulonymi, spawanie łukowe w osłonach gazowych i spawanie gazowe. Przygotowanie brzegów do spawania.

Spawanie powinno być poprzedzone odpowiednim przygotowaniem elementów przeznaczonych do spawania. Powierzchnie i brzegi elementów przeznaczonych do spawania powinny być wyczyszczone z farby, rdzy lub zgorzeliny walcowniczej do gołego metalu, na szerokości co najmniej 30-50 mm od linii złącza oraz dodatkowo powinny być suche. Powłoki produkcyjne zabezpieczające powierzchnie przez korozją w trakcie elementów mogą pozostać na powierzchniach spawanych pod warunkiem że nie wywierają szkodliwego wpływu na spawanie.

Lokalne utwardzenie powierzchni brzegów przeznaczonych do spawania, wywołane cięciem nożycą gilotynową, powinno być usunięte obróbką mechaniczną na grubości ok. 1-2mm lub odpowiednią obróbką termiczną.

Części składowe złącza powinny być złożone odpowiednio do stosowanej metody spawania z zachowaniem dopuszczalnych odchyłek. Możliwe jest usunięcie zbyt dużego odstępu brzegów przed ich napawaniem.

Brzegi elementów łączone spoiną czołową powinny być tak ukształtowane i ustawione z takim odstępem, aby powstała spoina z odpowiednim przetopieniem. W tablicy 1 przedstawiono sposoby przygotowania brzegów do spawania łukowego elektrodami otulonymi, spawania łukowego w osłonie gazowej i spawania gazowego, wraz z odpowiednimi wymiarami, stosowanie do rodzaju zastosowanej spoiny czołowej. Zalecane tam kształty rowków z jednej strony umożliwiają łatwy dostęp elektrody do ułożenia warstwy graniowej podczas spawania z drugiej strony pozwalają na wykonanie spoiny przy najmniejszej objętości dodawanego stopiwa. Mała objętość spoiny minimalizuje pracochłonność wykonania, ilość zużytego stopiwa na jednostkę długości spoiny a także zmniejsza naprężenia skurczowe i odkształcenia w spoinie powstające po jej zakrzepnięciu.

Tablica 1.Oznaczenie spoin i przygotowanie brzegów do spawania według PN-EN 29692

(większy obraz po kliknięciu)

Przedstawiam spis norm dotyczących zgrzewania

PN-EN 14587-1:2007
Kolejnictwo -- Tor - Zgrzewanie iskrowe szyn -- Część 1: Zgrzewanie nowych szyn ze stali gatunku R220. R260, R260Mn I R350HT w zgrzewalni (oryg.)

PN-EN 20693:1997
Wymiary krążków na elektrody do zgrzewania liniowego

PN-EN 20865:2002
Rowki w płytach elektrodowych zgrzewarek garbowych

PN-EN 21089:2000
Połączenia stożkowo elektrod w urządzeniach do zgrzewania punktoweqo - Wymiary

PN-EN 21089:2000/ Ap1:2003
Połączenia stożkowe elektrod w urządzeniach do zgrzewania punktowego - Wymiary

PN-EN25184:2000
Elektrody proste do punktowego zgrzewania rezystancyjnego

PN-EN 25184:2000/ Ap1:2003
Elektrody proste do punktowego zgrzewania rezystancyjnego

PN-EN 25821:2000
Elektrody nasadkowe do punktowego zgrzewania rezystancyjnego

PN-EN 25822:2001Urządzenia do zgrzewania punktowego - Sprawdziany stożkowe trzpieniowe i pierścieniowe

PN-EN 25827:2001
Zgrzewanie punktowe - Opory i zaciski do elektrod

PN-EN 27286:1998
Znaki graficzne na urządzeniach do zgrzewania rezystancyjnego

PN-EN 27931:2001
Nasadki i tulejki izolacyjne w urządzeniach do zgrzewania rezystancyjnego

PN-EN 28167:2002
Garby do zgrzewania rezystancyjnego

PN-EN 28430-1:2002
Zgrzewanie rezystancyjne punktowe - Uchwyty elektrod - Część 1 Mocowanie stożkowe 1:10

PN-EN 28430-2:2002
Zgrzewanie rezystancyjne punktowe - Uchwyty elektrod - Część 2: Mocowanie na stożku Morsea

PN-EN 28430-3:2002
Zgrzewanie rezystancyjne punktowe - Uchwyty elektrod - Część 3: Mocowanie cylindryczne dla obciążeń wzdłużnych

PN-EN 29313:2001
Wyposażenie zgrzewarek rezystancyjnych punktowych - Rurki chłodzenia

PN-EN 62135-1:2009
Sprzęt do zgrzewania rezystancyjnego - Część 1: Wymagania bezpieczeństwa dotyczące projektowania, wytwarzania i instalowania (oryg.)

PN-EN 62135-2:2009
Sprzęt do zgrzewania rezystancyjnego - Część 2: Wymagania dotyczące kompatybilności elektromagnetycznej (EMC1) (oryg.)

PN-EN ISO 5183-1:2002
Urządzenia do zgrzewania rezystancyjnego - Trzony przedłużające ze stożkiem zewnętrznym 1:10 - Część 1: Mocowanie stożkowe, stożek 1:10

PN-EN ISO 5183-2:2005
Zgrzewanie rezystancyjne punktowe - Trzony przedłużające ze stożkiem zewnętrznym 1:10 - Część 2: Mocowanie chwytu walcowego elektrod dla nacisków wzdłużnych

PN-EN ISO 5826:2007
Sprzęt do zgrzewania rezystancyjnego - Transformatory - Ogólne warunki techniczne stosowane do wszystkich transformatorów

PN-EN ISO 5828:2002
Sprzęt do zgrzewania rezystancyjnego - Przewody prądowo obwodu wtórnego podłączane do przyłączy chłodzonych wodą - Wymiary i charakterystyki

PN-EN ISO 7284:2000
Urządzenia do zgrzewania rezystancyjnego - Szczegółowe wymagania dotyczące transformatorów o dwóch oddzielnych uzwojeniach wtórnych do zgrzewarek wielopunktowych, stosowanych głównie w przemyśle motoryzacyjnym

PN-EN ISO 8166:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Procedura oceny trwałości elektrod do zgrzewania punktoweqo przy stałych nastawach maszyny

PN-EN ISO 8205-1:2007
Przewody prądowe obwodu wtórnego w zgrzewarkach rezystancyjnych. chłodzone wodą - Część 1: Wymiary i wymagania dotyczące przewodów prądowych dwużyłowych

PN-EN ISO 8205-2:2007
Przewody prądowe obwodu wtórnego w zgrzewarkach rezystancyjnych, chłodzone wodą - Część 2: Wymiary i wymagania dotyczące przewodów prądowych jednożyłowych

PN-EN ISO 8205-3:2002
Przewody prądowe obwodu wtórnego w zgrzewarkach rezystancyjnych chłodzone wodą - Cześć 3: Warunki badań

PN-EN ISO 9312:2002
Urządzenia do zgrzewania rezystancyjnego - Kołki izolacyjne stosowane jako opory do elektrod

PN-EN ISO 10447:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Badanie na odrywanie i na odrywanie przecinakiem zgrzein punktowych i garbowych (oryg.)

PN-EN ISO 13918:2008
Spawanie - Kołki i pierścienie ceramiczne do zgrzewania łukowego kołków (oryg.)

PN-EN ISO 14270:2005
Wymiary próbki i procedura zmechanizowanego badania na odrywanie złączy zgrzewanych rezystancyjnie punktowo, liniowo I garbowo

PN-EN ISO 14271:2002
Badanie twardości metodą Vickersa zgrzein złączy zgrzewanych rezystancyjnie punktowo, liniowo i garbowo (przy małym obciążeniu i mikrotwardości) (oryg.)

PN-EN ISO 14272:2002
Wymiary próbki i procedura badania na rozciąganie poprzeczne złączy zgrzewanych rezystancyjnie punktowo i garbowo (oryg.)

PN-EN ISO 14273:2005
Wymiary próbki i procedura badania na ścinanie złączy zgrzewanych rezystancyjnie punktowo liniowo i garbowo

PN-EN ISO 14323:2006
Zgrzewanie rezystancyjne punktowe i garbowe - Badanie niszczące zgrzein - Wymiary próbek i procedura udarowego badania na ścinanie i badanie na rozciąganie poprzeczne (oryg.)

PN-EN ISO 14324:2004
Zgrzewanie rezystancyjne punktowe - Badania niszczące zgrzein - Metoda badania na zmęczenie złączy zgrzewanych punktowo (oryg.)

PN-EN ISO 14327:2005
Zgrzewanie rezystancyjne - Procedury dotyczące określania zgrzewalności dla zgrzewania rezystancyjnego punktowego, garbowego i liniowego (oryg.)

PN-EN ISO 14329:2004
Zgrzewanie rezystancyjne - Badania niszczące zgrzein - Rodzaje zniszczenia i pomiary geometryczne zgrzein punktowych, liniowych i garbowych (oryg.)

PN-EN ISO 14373:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Procedura zgrzewania punktowego nie powlekanych I powlekanych stali niskowęglowych (oryg.)

PN-EN ISO 14554-1:2004
Wymagania dotyczące jakości zgrzewania - Zgrzewanie rezystancyjne metali - Część 1: Pełne wymagania dotyczące jakości

PN-EN ISO 14554-2:2002
Wymagania dotyczące jakości zgrzewania - Zgrzewanie rezystancyjne metali - Część 2: Podstawowe wymagania dotyczące jakości

PN-EN ISO 14555:2008
Zgrzewanie - Zgrzewanie łukowe kołków metalowych

PN-EN ISO 15620:2005
Zgrzewanie - Zgrzewanie tarciowe metali

PN-EN ISO 16432:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Procedura zgrzewania garbowego nie powlekanych i powlekanych stali niskowęglowych z zastosowaniem garbu(-ów) wytłaczanego{-ych) (oryg.)

PN-EN ISO 16433:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Procedura zgrzewania liniowego nie powlekanych i powlekanych stali niskowęglowych (oryg.)

PN-EN ISO 17657-1:2009Zgrzewanie rezystancyjne - Pomiar prądu zgrzewania przy zqrzewaniu rezystancyjnym - Część 1: Wytyczne dotyczące pomiaru

PN-EN ISO 17657-2:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Pomiar prądu zgrzewania przy zgrzewaniu rezystancyjnym - Część 2 Miernik prądu zgrzewania z cewką prądową (oryg.)

PN-EN ISO 17657-3:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Pomiar prądu zgrzewania przy zgrzewaniu rezystancyjnym - Część 3: Cewka prądową (oryg.)

PN-EN ISO 17657-4:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Pomiar prądu zgrzewania przy zgrzewaniu rezystancyjnym - Część 4: System kalibracji (oryg.)

PN-EN ISO 17657-5:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Pomiar prądu zgrzewania przy zgrzewaniu rezystancyjnym - Część 5: Sprawdzanie systemu pomiaru prądu zgrzewania (oryg.)

PN-EN ISO 18278-1:2005
Zgrzewanie rezystancyjne - Zgrzewalność - Część 1: Ocena zgrzewalności dla zgrzewania rezystancyjnego punktowego, liniowego i garbowego metali (oryg.)

PN-EN ISO 18278-2:2005
Zgrzewanie rezystancyjne - Zgrzewalność - Część 2: Alternatywne procedury dotyczące oceny blach stalowych do zgrzewania punktowego (oryg.)

PN-EN ISO 18594:2007
Zgrzewanie rezystancyjne punktowe, garbowe i liniowe - Metody określania rezystancji przejścia dla materiałów aluminiowych i stalowych (oryg.)

PN-EN ISO 18595:2007
Zgrzewanie rezystancyjne - Zgrzewanie punktowe aluminium i stopów aluminium - Zgrzewalność. zgrzewanie i badanie (oryg.)

PN-EN ISO 22829:2008
Zgrzewanie rezystancyjne - Prostownik z transformatorem do zgrzewadeł ze zintegrowanymi transformatorami - Zespoły prostownika z transformatorem pracujące przy częstotliwości 1000 Hz (oryg.)

PN-M-69020:1974
Spawalnictwo - Klasyfikacja jakości zgrzein punktowych

PN-M-69021:1974
Wytyczne projektowania, wykonywania i kontroli złączy zgrzewanych punktowo

PN-M-69029:1987
Spawalnictwo - Garby pierścieniowe do zgrzewania garbowego blach stalowych

PN-M-69030:1987
Spawalnictwo - Garby podłużne do zgrzewania garbowego blach stalowych

PN-M-69040:1980
Spawalnictwo - Wytyczne projektowania, wykonania i kontroli złączy zgrzewanych garbowo na zakładkę

PN-M-69109:1999
Spawalnictwo - Zgrzewarki rezystancyjne punktowe podwieszone - Wymagania i badania

PN-EN 287-1:2007
Egzamin kwalifikacyjny spawaczy - Spawanie - Część 1 Stale

PN-EN ISO 9606-2:2007
Egzamin kwalifikacyjny spawaczy - Spawanie - Część 2: Aluminium i stopy aluminium

PN-EN ISO 9606-3:2001
Egzaminowanie spawaczy - Spawanie - Część 3: Miedź i stopy miedzi

PN-EN ISO 9606-4:2001
Egzaminowanie spawaczy - Spawanie - Część 4: Nikiel i stopy niklu

PN-EN ISO 9606-5:2002
Egzaminowanie spawaczy - Spawanie - Część 5: Tytan i stopy tytanu, cyrkon i stopy cyrkonu

PN-EN ISO 14731:2008
Nadzór spawalniczy - Zadania i odpowiedzialność

PN-EN 1418:2000
Personel spawalniczy - Egzaminowanie operatorów urządzeń spawalniczych oraz nastawiaczy zgrzewania oporowego dla w pełni zmechanizowanego i automatycznego spajania metali

PN-EN 473:2008
Badania nieniszczące - Kwalifikacja i certyfikacja personelu badań nieniszczących Zasady ogólne (oryg.)

PN-EN 13067:2005
Personel spawający i zgrzewający tworzywa sztuczne - Egzamin kwalifikacyjny spawaczy i zgrzewaczy - Spawane i zgrzewane połączeń z termoplastycznych tworzyw sztucznych

PN-EN 13133:2002
Lutowanie twarde - Egzaminowanie lutowaczy

PN-EN 13214:2002
Natryskiwanie cieplne - Nadzór nad natryskiwaniem cieplnym - Obowiązki i odpowiedzialność

PN-EN ISO 14918:2000
Natryskiwanie cieplne - Egzamin dla metalizatorów

PN-EN 14730-2:2006Kolejnictwo - Tor - Spawanie termitowe szyn - Część 2: Kwalifikacja spawaczy do spawania termitowego, dopuszczenie wykonawców robót i odbiór spawów (oryg.)

PN-EN ISO 15618-1:2002
Egzamin kwalifikacyjny spawaczy w zakresie spawania podwodnego - Część 1: Spawacze-nurkowie spawający na mokro w warunkach hiperbarycznych (oryg.)

PN-EN ISO 15618-2:2002
Egzamin kwalifikacyjny spawaczy w zakresie spawania podwodnego - Część 2: Spawacze i operatorzy-nurkowie spawający na sucho w warunkach hiperbarycznych (oryg.)

Artykuł ten objaśni znaczenie dokumentacji technologicznej spawania. Jak tworzy się dokumentację, co określają wytyczne oraz co kryją za sobą m.in skróty WPS, WPQR, pWPS.

W razie konsultacji w danym temacie zapraszam do kontaktu, dane na stronie Współpraca .

Tworzenie dokumentacji spawalniczej jest zadaniem specjalistów spawalnictwa z dwóch najwyższych poziomów kompetencji:

• inżyniera spawalnika (EWE)

• lub technologa spawalnika (EWT).

Ogólnie można przyjąć, ze dokumentacja produkcji konstrukcji spawanych powinna zawierać co najmniej:

• Instrukcję technologiczną spawania (wykonawcy) (Manufacturer's Welding Procedure Specification) WPS,

• protokół uznania technologii spawania (WPQR) Welding Procedure Qualification Record wraz z zatwierdzoną instrukcją WPS,

• instrukcję kontroli prowadzonych prac spawalniczych (kontrola przebiegu spawania), - protokoły badań jakości złączy spawanych

• dziennik spawania,

Kolejność działań przy opracowywaniu technologii spawania która wynika z analizy:

• projektu technicznego wyrobu konstrukcji,

• wymagań zawartych w kontrakcie,

• informacji dotyczących materiałów podstawowych,

• warunków wykonywania spoin (warsztatowe, montażowe),

• stanu zaplecza technicznego.

Uwzględniając materiał podstawowy i konstrukcję złączy spawanych, można ustalić:

• gatunek i postać materiału dodatkowego,

• rodzaj ukosowania elementów,

• urządzenia spawalnicze,

• warunki ewentualnej obróbki cieplnej.

Znajomość tych warunków umożliwia wytypowanie metody spawania.

Co w takim razie powinien zawierać WPS a co WPQR ?

WPS stanowi podstawowe źródło informacji dla personelu wykonującego konstrukcje spawane.

Wytyczne technologiczne spawania zawierają:

• informacje i wskazówki istotne dla wykonywania całości prac spawalniczych przy produkcji określonej konstrukcji czy wyrobu.

• instrukcje WPS obejmujące wszystkie rodzaje złączy występujące w produkcji,

• informacje i wskazówki istotne dla wykonywania całości prac spawalniczych przy produkcji określonej konstrukcji czy wyrobu.

Instrukcja technologiczna spawania powinna zawierać:

a) dane identyfikujące:

- wykonawcę,

- materiały podstawowe

- dodatkowe materiały spawalnicze

b) informacje dotyczące technologii i techniki spawania, w tym:

- proces spawania (oznaczenia cyfrowe),

- rysunek złącza oraz kolejność układania ściegów,

- pozycję spawania,

- parametry spawania (prąd spawania, napięcie łuku, przepływ gazu itd.),

- charakterystykę warunków obróbki cieplnej,

c) inne wymagania szczegółowe związane z metodą spawania.

Przykładowy WPS

WPS tworzy się na podstawie WPQR, ale więcej o WPQR dowiecie się w następnym artykule.

Inżynier Jakości

Oznaczenia egzaminu spawacza wg PN-EN 287 / PN-EN ISO 9606

Przygotowanie brzegów elementów do spawania

Normy spawalnicze dotyczące Zgrzewania

Normy spawalnicze dotyczące egzaminowania i kwalifikowania personelu spawalniczego

Dokumentacja technologiczna spawania - WPS, WPQR, pWPS

Troche humoru :-)

Szukaj na tym blogu

Popularne wpisy

Social Media

Archiwum Bloga